Matcha uit Japan of China: wat herkomst wel en niet zegt

Herkomst vertelt waar de grondstof is geteeld en kan bij een beschermde of afgesproken naam ook productieregels aangeven. De streeknaam alleen meet geen smaak, kwaliteit of veiligheid. Actuele Japanse cijfers laten zien dat veel tencha buiten Kyoto wordt gemaakt.

Herkomst is één zijde van De Matcha Driehoek uit onze koopwijzer; de andere twee, kleur en versheid, staan op de hoofdpagina over matcha kiezen.

Waar komt matcha vandaan?

Voor Japan zijn recente cijfers per prefectuur beschikbaar. De prefectuur Mie publiceert voor 2024 een totaal van 5.336 ton tencha in de belangrijkste productiegebieden. Tencha is het verwerkte blad waaruit matcha wordt gemalen.

De vijf rijen zijn samen ongeveer 86 procent van het gerapporteerde totaal. Het gaat om tencha uit 2024, niet om verkochte blikken matcha. De tabel zegt daardoor niets over de inhoud van een specifiek product.

Uji, Nishio, Kagoshima en Shizuoka: wat de namen betekenen

De Japanse namen op matchablikken verwijzen naar plaatsen of herkomstregels. Ze zijn geen kwaliteitsklassen. Wat een naam precies afbakent, verschilt per geval.

• Uji (Kyoto). Uji-thee, in het Japans Uji-cha, is sinds 2004 een gedefinieerde naam. Het is thee uit Kyoto, Nara, Shiga en Mie, afgewerkt in de prefectuur Kyoto door bedrijven uit Kyoto, met voorrang voor blad uit Kyoto (Kyoto Prefecture Tea Industry Council). Uji-matcha is de matcha binnen die definitie; het blad hoeft niet uit de stad Uji te komen.
• Nishio (Aichi). Nishio no Matcha is een regionaal merk. De vroegere Japanse registratie als geografische aanduiding (GI) verviel op 3 februari 2020 nadat de producentenorganisatie het productiebeheer beëindigde; MAFF schrapte de registratie officieel. De merknaam en een actuele GI zijn dus niet hetzelfde.
• Kagoshima. Kagoshima leverde in 2024 met 2.150 ton de grootste hoeveelheid tencha in het overzicht. De prefectuur was dat jaar ook voor het eerst de grootste Japanse producent van ruwe thee in het algemeen.
• Shizuoka. Shizuoka leverde in 2024 611 ton tencha. Dat cijfer is kleiner dan de totale theeproductie van de prefectuur, waarin ook andere theesoorten meetellen.

Sinds 10 juli 2026 is ook "Nihoncha", Japanse thee, in Japan geregistreerd als geografische aanduiding voor heel Japan (MAFF, 2026). Dat beschermt de naam binnen Japan; het zegt niets over de kwaliteit van één blik.

Matcha uit China: wat weet je wel en niet?

Bij een product dat als matcha uit China wordt aangeboden, geeft de landnaam geen informatie over een specifieke streek, oogst of productiemethode. De negen bronnen voor deze pagina bevatten geen vergelijkbare Chinese productietabel per streek. Controleer zulke productkenmerken daarom in de informatie van de aanbieder, zonder uit het land alleen een kwaliteitsrang af te leiden.

Veiligheid is een aparte vraag, en die beantwoordt de wet voor beide landen hetzelfde. Elke matcha op de Europese markt moet aan dezelfde maximumgehalten voor resten van bestrijdingsmiddelen voldoen, ongeacht het land van herkomst (Verordening (EG) 396/2005).

De EU controleert thee uit China wel vaker aan de grens. Bij 20 procent van de zendingen controleren autoriteiten de identiteit en het product fysiek (Uitvoeringsverordening (EU) 2026/1206, bijlage I bij 2019/1793). De reden is het risico op resten van bestrijdingsmiddelen. Dat is toezicht, geen oordeel over één product; de limieten zelf en wie ze handhaaft, behandelen wij op de veiligheidspagina's.

Wat herkomst niet zegt

De herkomstnaam vertelt niet automatisch van welke oogst het blad komt, wanneer het poeder is gemalen of hoe het is bewaard. Ook geeft de naam geen laboratoriumuitslag of smaaktest. Beoordeel zulke kenmerken daarom afzonderlijk van land en streek.

Drie misverstanden over herkomst:

• Uji is altijd beter. De Uji-definitie beschrijft toegestane herkomst en afwerking; zij rangschikt geen afzonderlijke producten.
• Iedere streeknaam heeft dezelfde bescherming. Uji-thee volgt een branchedefinitie, Nishio heeft een regionaal merk en de vroegere Nishio-GI is geschrapt.
• "Verpakt in Nederland" is de herkomst. Dat zegt alleen waar het blik is gevuld, niets over de teelt.

Let op: Uji-thee is niet hetzelfde als blad uit Uji

De stad Uji is een klein gebied; de naam Uji-thee dekt vier prefecturen en een afwerking in Kyoto (Kyoto Prefecture Tea Industry Council). Een blik met Uji erop kan dus blad uit Nara of Mie bevatten dat in Kyoto is gemalen, en dat is volgens de definitie correct. Wil je blad uit de streek zelf, kijk dan of de verkoper een theetuin of gemeente noemt.

Zo lees je herkomst op het etiket

Lees land, streek en concrete producent als afzonderlijke gegevens. Volgens Verordening (EU) 1169/2011 is het land van oorsprong of de plaats van herkomst onder meer verplicht als weglaten de consument kan misleiden. De regel maakt een streek- of tuinnaam niet standaard verplicht.

• Teeltland. Controleer of Japan of China echt als oorsprong van het theeblad staat genoemd.
• Streek of prefectuur. Lees Uji, Nishio, Kagoshima of Shizuoka volgens de regels die bij die naam horen.
• Producent of oogst. Een concreet bedrijf, perceel of oogstmoment geeft extra controleerbare informatie, maar bewijst op zichzelf geen kwaliteit.

In ons overzicht is herkomst een filter, met het land dat de verkoper opgeeft; je vindt het op Matcha kopen: vergelijk poeders op herkomst en prijs. Hoe kleur en versheid de andere twee zijden van de driehoek vormen, staat op Matcha kiezen: wat het is en hoe je een goede koopt.